Gánh hàng rong AIArtificial Intelligence

Về tôi

Tôi là Phạm Mạnh Sơn, tác giả của Gánh hàng rong AI.

Tôi làm nghề bán hệ thống giám sát và giải pháp AI (Artificial Intelligence) cho các tổ chức Việt Nam, liên tục từ năm 2011. Hiện tôi là Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Sáng tạo Công nghệ ATIN, phụ trách mảng kinh doanh.

Blog này là nơi tôi viết ra những gì mười lăm năm đi hiện trường dạy cho tôi — phần mà không tài liệu bán hàng nào chứa.

Vì sao lại là “gánh hàng rong”?

Vì đó là hình ảnh trung thực nhất về cách tôi muốn làm việc.

Người bán hàng rong không có gian hàng sáng đèn, không có brochure. Họ gánh trên vai đúng những thứ họ có, rao đúng thứ trong gánh, và người mua nhìn thấy hết trước khi trả tiền. Không có gì ẩn dưới lớp bao bì.

Tôi chọn cái tên ấy vì thị trường công nghệ ở ta đang đi theo hướng ngược lại. Ai cũng bán “giải pháp toàn diện”, “nền tảng đột phá”, “công nghệ hàng đầu” — những chữ không cho biết điều gì. Trong khi người mua chỉ cần biết một việc: cái này giải quyết bài toán gì của tôi, và nó không làm được gì.

Câu thứ hai gần như không ai nói. Đó là chỗ tôi muốn ngồi.

Tôi làm gì để sống

Nói rõ ngay từ đầu: tôi bán chính những hệ thống mà tôi viết về ở đây. Camera AI, nhận diện, kiểm soát ra vào, trợ lý AI cho cơ quan và doanh nghiệp.

Tôi không giấu điều đó, vì giấu thì mới đáng nghi. Người đọc nên biết tôi kiếm sống bằng cách nào để tự đánh giá những gì tôi viết.

Công việc hàng ngày của tôi là đứng giữa hai bên không nói cùng một ngôn ngữ. Một bên là khách hàng — họ biết rõ nghiệp vụ của mình nhưng chưa có cơ sở để đánh giá công nghệ, và câu họ hỏi nhiều nhất là “AI làm được gì” và “độ chính xác bao nhiêu”. Bên kia là công nghệ — làm được nhiều thứ, nhưng không phải thứ nào cũng đáng làm, và có những thứ nó chưa làm được dù ai nói gì.

Việc của tôi là biên dịch giữa hai thế giới đó. Blog này là phần việc biên dịch mà tôi viết ra được.

Tôi đã đi qua những đâu

Thời gian Nơi làm Vai trò
2011 – 2015 GTEL ICT Quản lý dự án, sau đó là Trưởng phòng Kỹ thuật
2015 – 2021 QD.TEK Sales Engineer / Quản lý dự án, sau đó là Team Leader và Trợ lý Giám đốc khối
2021 – 2023 Tech Data Việt Nam Product Manager ngành an ninh vật lý
2023 – nay ATIN Phó Giám đốc, phụ trách kinh doanh

Tôi học Điện tử – Viễn thông tại Đại học Công nghiệp Hà Nội, tốt nghiệp năm 2011, và đi làm đúng ngành từ đó tới giờ.

Trong quãng đường ấy tôi đã tham gia hơn một trăm dự án lớn nhỏ — cho các cơ quan nhà nước, hạ tầng giao thông, ngân hàng, nhà máy và các khu công nghiệp. Dự án lớn nhất về quy mô có gần một nghìn camera, trải trên nhiều địa điểm khắp cả nước.

Chuyên môn của tôi gồm cả hai họ bài toán: xử lý hình ảnh và video, và mô hình ngôn ngữ lớn cùng các hệ tác tử AI. Hai họ này khác nhau nhiều hơn người ta tưởng, và tôi viết về cả hai.

Tôi sống và làm việc tại Hà Nội.

Blog này viết cho ai?

Cho ba nhóm người, và tôi viết với cả ba trong đầu:

Người sắp chi tiền — lãnh đạo doanh nghiệp, cán bộ lập đề án, người phải bảo vệ một đề xuất trước hội đồng. Nhóm này cần biết nên hỏi gì, và dấu hiệu nào cho thấy một đề xuất chưa chín.

Người phải dùng — công chức, kỹ sư vận hành, người trực. Nhóm này chịu hậu quả trực tiếp khi hệ thống được chọn sai.

Người bán như tôi — nếu ai đó đọc và thấy có ích cho cách làm việc của mình thì tôi mừng. Thị trường tốt hơn thì tất cả đều dễ thở hơn.

Nội dung chia theo sáu hướng: chính quyền số, nhà máy và sản xuất, ngân hàng và tài chính, nghề và dự án, AI để làm gì, và chuyện dọc đường.

Riêng chuyện dọc đường không có kỹ thuật gì. Đó là chuyện nghề, chuyện đi lại, những lần tôi làm sai và học được gì. Tôi giữ chuyên mục đó vì mười lăm năm không chỉ có sơ đồ và báo giá.

Tôi sẽ không viết gì ở đây

Phần này quan trọng với tôi, nên tôi ghi ra để tự ràng buộc mình.

Không viết giá vốn, chiết khấu hay biên lợi nhuận. Của ATIN hay của bất kỳ ai.

Không tiết lộ gì về hệ thống của một khách hàng cụ thể. Không sơ đồ bố trí, không điểm mù, không cấu hình, không quy trình trực ban. Những thứ đó là an ninh của họ, không phải chất liệu viết bài của tôi.

Không nhắc tên khách hàng khi chưa được phép. Nếu tôi viết về một dự án thật, nó sẽ ẩn danh, làm tròn quy mô, và cách xa thời điểm nghiệm thu.

Không đánh giá tiêu cực đích danh đối thủ, đối tác hay khách hàng.

Không viết bài trùng nội dung với hồ sơ đang chào thầu. Viết trước thì để đó, đăng sau khi mở thầu.

Không gợi ý cách viết yêu cầu kỹ thuật theo hướng có lợi cho sản phẩm tôi bán. Khi có nhiều phương án, tôi nêu nhiều phương án — kể cả phương án ATIN không cung cấp — và nói mỗi phương án đánh đổi gì.

Và một quy tắc tôi tự đặt: chỉ đăng những gì tôi viết lại được từ trí nhớ. Nếu phải mở một file dự án ra để lấy số liệu, thì số liệu đó là tài sản của công ty hoặc của khách hàng, không phải của tôi.

Xung đột lợi ích

Tôi vừa là người bán, vừa là người viết. Có những lúc hai vai đó kéo về hai hướng.

Khi điều đó xảy ra, tôi chọn cách này: viết ở tầng nguyên tắc, không ở tầng sản phẩm. Bài viết trả lời “có bao nhiêu cách làm và mỗi cách đánh đổi gì”, chứ không dẫn người đọc về một sản phẩm.

Trong mỗi bài giúp ra quyết định, tôi để một mục “những câu nên hỏi nhà cung cấp — kể cả chúng tôi”. Tôi giữ mục đó ở tất cả các bài, vì nó là cách kiểm tra chính tôi.

Nếu anh chị đọc một bài nào ở đây và thấy nó đang bán hàng chứ không đang giúp, xin viết thư nói cho tôi biết. Tôi nghiêm túc về việc này.

Liên hệ

son.pm@nguoibanrong.com

Tôi đọc và trả lời tất cả thư. Nếu anh chị đang cân nhắc một dự án AI và muốn hỏi một câu cụ thể, cứ hỏi — tôi trả lời thẳng, kể cả khi câu trả lời là “việc này chưa nên làm” hoặc “chỗ này không phải việc của chúng tôi”.

Tôi không gửi tài liệu quảng cáo, và không dùng địa chỉ của anh chị cho việc gì khác.